Thay khớp gối toàn phần là một quá trình phẫu thuật thay thế các bộ phận tổn thương của khớp gối bằng bộ phận nhân tạo. Trước tiên tách cơ và dây chằng quanh khớp gối để bộc lộ bao khớp, sau đó mở bao khớp bộc lộ bên trong khớp gối.

Chỉ định thay khớp gối

Quyết định liệu có cần thiết phẫu thuật thay khớp gối không phụ thuộc vào sự nhất trí giữa bệnh nhân, bác sỹ điều trị và bác sỹ phẫu thuật. Lợi ích của việc thay khớp gối bao gồm giảm đau ở khớp gối gây hạn chế vận động, đi bộ, lên xuống cầu thang và đứng lên ngồi xuống ghế.

Thay khớp gối toàn phần thường được tiến hành khi người bệnh phải chịu đau đớn do tình trạng viêm khớp nặng. Hầu hết các bệnh nhân thay khớp gối nhân tạo trên 55 tuổi, nhưng có thể tiến hành phẫu thuật ở người trẻ tuổi. Các nguyên nhân thông thường gây đau khớp gối và mất chức năng khớp bao gồm:

Viêm xương khớp thường xảy ra sau 50 tuổi, và bệnh nhân thường có tiền sử gia đình mắc bệnh viêm khớp. Lớp sụn khớp bao phủ xương mềm đi và mòn. Các xương cọ sát vào nhau gây đau khớp và cứng khớp.

Viêm khớp dạng thấp là một bệnh trong đó màng hoạt dịch trở lên dày và viêm, tiết ra quá nhiều dịch khớp, tràn trong khớp gối. Viêm mạn tính có thể gây tổn thương sụn và thậm chí gây mất sụn, đau và cứng khớp.

Viêm khớp sau chấn thương có thể gây tổn thương khớp gối nghiêm trọng. Gãy xương hoặc rách dây chằng có thể gây tổn thương sụn khớp theo thời gian, gây đau khớp và hạn chế chức năng khớp.

Các bước chỉnh hình

Các bước chỉnh hình bao gồm:

Tiền sử y khoa, khi đó bác sỹ phẫu thuật chỉnh hình sẽ thu thập toàn bộ thông tin về sức khỏe bệnh nhân và thăm hỏi bệnh nhân về mức độ đau khớp gối và khả năng vận động.

Khám lâm sàng, để đánh giá vận động khớp gối, sự chắc chắn, khỏe mạnh và xem xét chân có bị lệch hay không. Chụp X-quang để xác định mức độ tổn thương và biến dạng khớp gối.

Xét nghiệm máu, chụp cộng hưởng từ có thể cần thiết để xác định tình trạng xương và các mô mềm tại khớp gối.

Phẫu thuật

Bệnh nhân được nhập viện trước khi phẫu thuật. Đội ngũ gây mê sẽ quyết định phương pháp gây mê phù hợp nhất cho bệnh nhân. Toàn bộ quá trình kéo dài hai giờ. Chẳng hạn, trong trường hợp khớp gối hư hỏng do viêm khớp, đầu xương và sụn được thay thế bằng các bề mặt kim loại và nhựa khớp với nhau để tái tạo lại chức năng và chuyển động của khớp gối. Trong trường hợp viêm khớp háng, chỏm cầu xương đùi được thay thế bằng chỏm kim loại gắn vào xương đùi, và chén nhựa được gắn vào khung chậu, thay thế ổ cối bị hư hỏng. Mặc dù thay thế khớp gối và khớp háng có nhiều điểm tương đồng, thay khớp còn có thể tiến hành trên nhiều khớp khác bao gồm mắt cá, chân, vai, khuỷu tay và ngón tay.

Phẫu thuật thay khớp gối được hỗ trợ bởi hệ thống máy tính (Computer Assisted Surgery – CAS). Có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến thời gian hoạt động của bộ phận giả. Một trong những yếu tố quan trọng nhất đó là vấn đề đặt các bộ phận giả vào đúng vị trí và tái tạo lại sự cân bằng của cơ và dây chằng xung quanh. Điều này phụ thuộc chủ yếu vào trình độ tay nghề của phẫu thuật viên. Tuy nhiên, nghiên cứu đã chỉ ra rằng định vị sai vẫn xảy ra ngay cả đối với phẫu thuật viên dày dạn kinh nghiệm và có tay nghề cao. Mức độ định vị sai sẽ tăng lên đối với phẫu thuật viên ít kinh nghiệm hơn. Vì thế, kỹ thuật vi tính được áp dụng để định vị các bộ phận giả chính xác hơn.

Nằm viện

Bệnh nhân phải nằm viện trong một vài ngày. Sau phẫu thuật, bệnh nhân sẽ cảm thấy đau, nhưng dùng thuốc sẽ làm bệnh nhân dễ chịu hơn. Đi bộ và vận động khớp gối là rất cần thiết cho việc hồi phục và phải tiến hành ngay sau phẫu thuật. Bác sỹ phẫu thuật có thể chỉ định một hoặc vài biện pháp để phòng tránh cục máu nghẽn mạch và giảm sưng tấy. Để hồi phục vận động khớp gối và chân, bác sỹ phẫu thuật có thể sử dụng khung đỡ khớp gối cho phép bệnh nhân di chuyển chậm khớp gối trên gường bệnh. Hầu hết các bệnh nhân bắt đầu tập vận động khớp gối ngay sau ngày phẫu thuật. Bác sỹ vật lý trị liệu sẽ hướng dẫn bệnh nhân các bài tập đặc biệt để tăng cường chân và hồi phục chuyển động khớp gối cho phép đi lại và vận động bình thường sớm sau phẫu thuật.

Thông thường, bác sỹ chỉnh hình sẽ khuyến khích bệnh nhân sử dụng khớp gối mới ngay sau phẫu thuật. Sau khi thay khớp, bệnh nhân có thể đứng và bắt đầu đi bộ sau phẫu thuật hai hoặc ba ngày. Ban đầu, bệnh nhân sẽ đi bộ khi có người đỡ, chống nạng hoặc gậy.

Khớp gối nhân tạo

Bộ phận khớp gối giả được thiết kế để giảm đau và làm việc tốt trong 15 năm trong số hơn 90% trường hợp. Nếu thay khớp làm bệnh nhân giảm đau và nếu bệnh nhân không có vấn đề khác về sức khỏe, bệnh nhân có thể tham gia mọi hoạt động trong đời sống hàng ngày. Khớp gối nhân tạo có thể cho phép bệnh nhân tham gia các hoạt độn thể thao hoặc lao động nặng nhọc dưới sự chỉ dẫn của bác sỹ. Khoảng 90% bệnh nhân bị cứng khớp trước phẫu thuật sẽ vận động tốt hơn sau khi thay khớp gối nhân tạo.