Loading

Kiểm soát thời kỳ mãn kinh

Thời kỳ mãn kinh là một giai đoạn trong cuộc đời người phụ nữ. Thời kỳ này bắt đầu khi phụ nữ mất kinh nguyệt trong 12 tháng liên tiếp.

Estrogen là kích thích tố nữ do buồng trứng tạo ra. Trong vài tháng trước thời kỳ mãn kinh, buồng trứng tạo ra ít estrogen. Khi lượng estrogen giảm, cơ thể biến đổi và xuất hiện dấu hiệu của thời kỳ mãn kinh. Thời kỳ mãn kinh xảy ra:

→ Vốn là quy luật tự nhiên của tuổi tác

→ Khi buồng trứng được cắt bỏ

→ Khi buồng trứng bị biến đổi do trị liệu phóng xạ hoặc hóa chất

→ Khi cơ thể tạo ra ít estrogen

Dấu hiệu

Nhiều phụ nữ có các dấu hiệu biểu hiện bực bội khó chịu. Các dấu hiệu này thường bớt dần theo thời gian. Nên bàn với bác sĩ về các biến đổi trong cơ thể của quý bà vì có nhiều lựa chọn cách chữa trị và các biến đổi này có thể là dấu hiệu của vấn đề sức khỏe khác.

Các dấu hiệu thông thường của thời kỳ mãn kinh:

→ Thay đổi chu kỳ kinh nguyệt

→ Thấy nóng ran người hoặc ửng đỏ mặt và đổ mồ hôi

→ Khó ngủ

→ Thay đổi tâm trạng

→ Nhức đầu

→ Thấy lo âu

→ Khô âm đạo

→ Thiếu ham muốn tình dục hoặc bị đau khi giao hợp

→ Da hoặc tóc khô

Dấu hiệu cần trình báo với bác sĩ

Nếu quý bà có bất cứ dấu hiệu nào dưới đây, cần gọi cho văn phòng của bác sĩ. Quý bà cần phải đi khám để khởi sự chữa trị hoặc để biết xem vấn đề xảy ra có do nguyên nhân nào khác ngoài thời kỳ mãn kinh hay không.

→ Chảy máu bất thường

→ Tiết chất dịch âm đạo mãn tính

→ Ngứa, đau rát hoặc khó chịu âm đạo

→ Thường xuyên đi tiểu và bị đau rát khi đi tiểu

→ Lo âu hoặc buồn nản làm ảnh hưởng đến giấc ngủ, mối quan hệ và công việc thường lệ

Cách kiểm soát dấu hiệu của quý bà

Bàn với bác sĩ về cách kiểm soát các dấu hiệu của thời kỳ mãn kinh. Cân nhắc vài cách chữa trị có phản ứng phụ.

Để kiểm soát tình trạng nóng ran người

Tránh những thứ gây ửng đỏ mặt như:

→ Xúc động mạnh

→ Quần áo chật

→ Bị nóng nực

→ Thức ăn và thức uống có chất caffein như sôcôla, cà phê, trà và thức uống ngọt không có rượu

→ Rượu

→ Thức ăn có gia vị như ớt cay hoặc quế

Giữ thoáng mát:

→ Ngủ trong phòng thoáng mát

→ Sử dụng quạt vào ban ngày

→ Mặc nhiều lớp quần áo. Cởi bớt quần áo khi có dấu hiệu đầu tiên của ửng đỏ mặt.

Hít thở sâu, chậm rãi và bằng bụng để bớt căng thẳng. Hít thở khoảng từ 6 đến 8 nhịp thở một phút. Cố gắng thực hiện điều này trong 15 phút vào buổi sáng và buổi tối.

Bổ túc thêm thức ăn bằng đậu nành vào chế độ ăn kiêng hàng ngày như sữa đậu nành hoặc tàu hũ.

Bàn với bác sĩ hay chuyên viên dinh dưỡng trước khi muốn thay đổi trong chế độ ăn kiêng hoặc dùng thêm sinh tố hay dược thảo. Vài loại thực phẩm và dược thảo như: lan sống Mễ Tây Cơ (Mexican yam), củ nhân sâm, sinh tố E, hỗn hợp đa sinh tố B và C và kẽm có nguồn estrogen tự nhiên có tác dụng giảm bớt tình trạng nóng ran người.

Tập luyện hàng ngày trong 30 phút hoặc lâu hơn.

Tìm hoặc lập ra nhóm đồng bạn.

Để dễ ngủ

Cố gắng giữ thoáng mát vào ban đêm. Giữ cho phòng luôn thoáng mát và mặc quần áo mỏng.

Hạn chế hoặc tránh uống thuốc ngủ.

Tập luyện 30 phút mỗi ngày.

Tránh dùng chất caffein hoặc uống rượu vào buổi tối.

Tắm nước ấm hay vòi hoa sen trước lúc đi ngủ hoặc sau khi thức giấc vào ban đêm.

Ăn ngũ cốc và sữa trước lúc đi ngủ hoặc sau khi thức dậy.

Đi ngủ và thức dậy vào cùng một thời điểm mỗi ngày, ngay cả vào ngày cuối tuần.

Tránh ăn khuya và dùng thêm thức ăn nhẹ trước khi đi ngủ.

Để có tâm trạng thanh thản hoặc xua tan cảm giác lo âu:

Hít thở sâu, chậm rãi và bằng bụng.

Sử dụng phim ảnh có hướng dẫn hoặc bài tập thư giãn trong băng ghi âm, đĩa DVD hay CD.

Học cách sử dụng phương pháp tập luyện phản hồi.

Tránh dùng thuốc an thần.

Gia nhập nhóm đồng bạn.

Tìm chuyên viên tư vấn hoặc người giúp đỡ khi cần thiết.

Để giải quyết vấn đề khô âm đạo hoặc tình dục:

Dùng chất bôi trơn và kem trong lúc giao hợp để tránh bị khô âm đạo hoặc bị đau khi giao hợp. Chất bôi trơn có thành phần chánh là nước sẽ không làm hư chất cao su của bao cao su.

Tìm hiểu thêm về các sản phẩm khác – mục đích, phản ứng phụ của chúng và cách sử dụng an toàn. Bàn với bác sĩ về các sản phẩm như:

→ Kem estrogen để giảm đau rát

→ Kem testosteron (hốcmôn sinh dục nam) để tăng ham muốn tình dục

→ Các sản phẩm phục hồi độ ẩm ướt trong âm đạo và khoái cảm

Mặc đồ lót bằng vải bông.

Thực hành bài tập Kegel mỗi ngày để làm săn chắc cơ bắp kiểm soát bàng quang.

Vuốt ve kích thích nhiều hơn nữa để thúc đẩy sự bôi trơn tự nhiên.

Báo cho bạn tình biết những thay đổi về mặt cơ thể và cảm giác của mình.

Để cho da và tóc không bị khô:

Bôi kem lên vùng da khô 2 lần mỗi ngày. Đừng dùng loại kem có hương thơm nồng nặc hoặc có chất cồn. Chúng có thể làm da khô hơn nữa.

Thường xuyên chải tóc để làm lan rộng dầu tự nhiên của tóc.

Sử dụng dầu xả hoặc dầu giữ ẩm tóc mỗi khi gội đầu.

Hạn chế thời gian tiếp xúc với ánh nắng mặt trời và dùng kem chống nắng có ít nhất 45 SPF hàng ngày. Đội nón hoặc khăn choàng đầu.

Hạn chế dùng loại hóa chất nào làm khô tóc.

Dùng thuốc trong thời kỳ mãn kinh

Có nhiều loại thuốc có thể trị các dấu hiệu của thời kỳ mãn kinh nhưng nhiều loại thuốc trong số đó có phản ứng phụ. Bàn với bác sĩ về nguy cơ, lợi ích và lựa chọn tốt nhất cho nhu cầu riêng biệt của quý bà.

Trị liệu thay thế hốcmôn:

→ Estrogen có thể chữa trị các dấu hiệu của thời kỳ mãn kinh, ngăn ngừa bệnh tim, đột quỵ, ung thư ruột kết, bệnh Alzheimer và loãng xương. Kích thích tố này cũng có thể làm tăng nguy cơ bị các chứng bệnh khác, vì vậy nó không phải lựa chọn tốt cho một số phụ nữ. Estrogen có ở dạng thuốc viên hoặc thuốc dán lên da.

→ Progestin (kích thích tố hoàng thể) có thể chữa trị các dấu hiệu của thời kỳ mãn kinh và ngăn ngừa giảm mật độ xương, được gọi là loãng xương, và ung thư tử cung. Khi dùng progestin thì thường tiếp tục hoặc bắt đầu có kinh nguyệt. Progestin có ở dạng thuốc viên hoặc thuốc chích. Nếu đã cắt bỏ tử cung, thì quý bà không cần phải dùng progestin.

→ Estrogen và Progestin có thể dùng chung.

Clonidine là loại thuốc dùng để chữa trị huyết áp cao nhưng cũng có tác dụng giảm bớt chứng nóng ran người nơi một số phụ nữ. Thuốc này có ở dạng thuốc viên hoặc thuốc dán lên da.

Bellergal có tác dụng giảm bớt chứng nóng ran người nhưng có thể gây ra phản ứng phụ khó chịu khác như môi khô, mắt mờ và an thần.

Selective Serotonin Reuptake Inhibitors (SSRI, Chất ức chế hấp thu lại serotonin có lựa chọn) là một nhóm các thuốc chữa trị chứng buồn nản và lo âu. Với liều lượng thấp, một số loại thuốc trong nhóm này có tác dụng giảm bớt chứng nóng ran người.

Cách chữa trị khác

Quý bà có thể kiểm soát tình trạng căng thẳng của thời kỳ mãn kinh từ các cách chữa trị khác. Nhiều phụ nữ dùng dược thảo, sinh tố hoặc thuốc bổdinh dưỡng. Bàn với bác sĩ hay dược sĩ trước khi dùng bất cứ thứ nào trong số này vì chúng có thể không phải là lựa chọn an toàn cho quý bà. Tìm hiểu kỹ nguy cơ hoặc lợi ích cho sức khỏe. Có thể bị phản ứng phụ hoặc tương tác thuốc khi dùng những thứ này cùng với các thuốc hay cách chữa trị khác.

Một số phụ nữ thích phép thiền định, xoa bóp, châm cứu, tập luyện và cách chữa trị khác để khuây khỏa. Các phương thức này cũng hữu ích cho sức khỏe toàn thân và hạnh phúc.

Trong thời kỳ mãn kinh và sau đó, phụ nữ có nguy cơ bị bệnh tim và loãng xương cao hơn. Điều này liên quan đến tình trạng thay đổi hốcmôn. Quý bà có thể dùng nhiều biện pháp để giảm bớt nguy cơ và giữ sức khỏe.

Sức khỏe của quý bà

Để hạ thấp nguy cơ bị bệnh tim và loãng xương cũng như nâng cao sức khỏe toàn thân, quý bà nên:

→ Đừng hút thuốc là hoặc dùng sản phẩm thuốc lá.

→ Hạn chế uống rượu ở mức 1 ly mỗi ngày.

→ Ăn nhiều loại rau cải, trái cây và ngũ cốc khác nhau.

→ Ăn thức ăn có nhiều chất canxi, sinh tố D hoặc dùng thuốc bổ hàng ngày.

→ Hạn chế muối, cholesterol và chất béo trong chế độ ăn kiêng.

→ Hạn chế chất caffein.

→ Duy trì mức cân lượng lành mạnh.

→ Tập luyện 30 phút mỗi ngày. Đi bộ và rèn luyện cơ bắp là lựa chọn đúng đắn.

Bàn với bác sĩ hay y tá nếu quý bà có bất cứ câu hỏi hay thắc mắc nào về thời kỳ mãn kinh hoặc cách chữa trị cho các dấu hiệu của mình.

Nguồn: Health Information Translations (www.healthinfotranslations.org)