Loading

Tinh hoàn ẩn (tinh hoàn lạc chỗ)

UNDESCENDED TESTICLE (CRYPTORCHIDISM)

Tinh hoàn ẩn (undescended testicle) hoặc tinh hoàn lạc chỗ (cryptorchidism) là tinh hoàn không di chuyển vào vị trí thích hợp của nó trong túi da treo phía sau dương vật (bìu) trước khi bé trai sinh ra. Thường thì chỉ một tinh hoàn bị ẩn, nhưng trong một số trường hợp, cả hai tinh hoàn có thể không xuống.

Tinh hoàn ẩn thường hay gặp ở các bé trai sinh non hoặc trước 37 tuần. Đối với hầu hết các bé trai sinh ra với một hoặc hai tinh hoàn ẩn, tinh hoàn sẽ tự xuống trong vòng vài tháng đầu đời. Nếu trẻ sơ sinh có một tinh hoàn ẩn không tự xuống thì thường tiến hành phẫu thuật để di chuyển nó vào bìu.

Các triệu chứng

Tinh hoàn được hình thành trong bụng trong quá trình phát triển của bào thai. Trong vài tháng cuối cùng của bào thai, tinh hoàn dần dần rời khỏi bụng, đi qua một ống ở vùng bẹn và xuống bìu.

Nếu con trai của bạn có một tinh hoàn ẩn, quá trình đó đã bị ngừng hoặc trì hoãn trong giai đoạn phát triển. Do đó, bạn sẽ không nhìn thấy hoặc cảm thấy tinh hoàn trong bìu đúng chỗ của nó.

Khi nào cần đi khám bác sĩ

Tinh hoàn ẩn thường được phát hiện khi khám trẻ ngay sau khi sinh. Nếu con trai của bạn có một tinh hoàn ẩn, hãy hỏi bác sĩ thời gian cho lần khám tiếp theo. Nếu tinh hoàn không di chuyển vào bìu khi con trai của bạn được 4 tháng tuổi, thì có thể nó sẽ không tự xuống.

Điều trị tinh hoàn ẩn khi con trai của bạn còn nhỏ có thể làm giảm nguy cơ biến chứng sau này, chẳng hạn như vô sinh và ung thư tinh hoàn.

Trẻ lớn hơn - từ trẻ sơ sinh tới vị thành niên - những trẻ có tinh hoàn bình thường khi sinh có thể "mất tích" một tinh hoàn sau này. Tình trạng này có thể do:

→ Một tinh hoàn có tính co rút, trong đó di chuyển qua lại giữa bìu và bẹn và có thể dễ dàng di chuyển bằng tay vào bìu khi thăm khám bệnh

→ Một tinh hoàn hướng tâm, hoặc tinh hoàn ẩn mắc phải, đã "trở về" bẹn và không dễ dàng di chuyển bằng tay vào bìu.

Nếu bạn nhận thấy bất kỳ thay đổi trong bộ phận sinh dục của con trai hoặc lo lắng về sự phát triển của con mình, hãy trao đổi với bác sĩ.

Nguyên nhân

Không rõ nguyên nhân chính xác của tinh hoàn ẩn. Một sự kết hợp của di truyền học, sức khỏe bà mẹ và các yếu tố môi trường khác có thể làm gián đoạn hóc-môn, thay đổi vật lý và hoạt động thần kinh ảnh hưởng đến sự phát triển của tinh hoàn.

Các yếu tố nguy cơ

Thiếu cân lúc sinh và sinh non là những yếu tố nguy cơ làm tăng khả năng tinh hoàn ẩn ở trẻ sơ sinh. Các yếu tố nguy cơ khác không rõ. Điều kiện có thể làm tăng nguy cơ bao gồm:

→ Thiếu cân

→ Sinh non

→ Tiền sử gia đình có tinh hoàn ẩn hoặc các vấn đề về phát triển bộ phận sinh dục

→ Tình trạng bào thai có thể hạn chế sự phát triển, chẳng hạn như hội chứng Down hoặc một khiếm khuyết thành bụng

→ Mẹ sử dụng rượu trong thời kỳ mang thai

→ Mẹ hút thuốc lá hoặc tiếp xúc với khói thuốc lá

→ Mẹ béo phì

→ Mẹ bị bệnh tiểu đường - bệnh tiểu đường loại 1, loại 2 bệnh tiểu đường hay tiểu đường thai nghén.

→ Cha mẹ tiếp xúc với một số thuốc trừ sâu

Các biến chứng

Để cho tinh hoàn để phát triển và hoạt động bình thường, nó cần phải hơi lạnh hơn nhiệt độ cơ thể bình thường. Bìu cung cấp môi trường mát hơn. Cho đến khi trẻ được 3 hoặc 4 tuổi, tinh hoàn vẫn tiếp tục phải trải qua những thay đổi có thể ảnh hưởng đến chức năng sau này.

Một tinh hoàn ẩn không phải là ở trong một môi trường mát. Điều này có thể làm tăng nguy cơ biến chứng sau này. Các biến chứng bao gồm:

Ung thư tinh hoàn. Ung thư tinh hoàn thường bắt đầu trong các tế bào tinh hoàn sản xuất tinh trùng chưa trưởng thành. Chưa rõ nguyên nhân nào làm các tế bào này phát triển thành ung thư. Đàn ông đã có một tinh hoàn ẩn có nguy cơ cao ung thư tinh hoàn. Phẫu thuật đưa tinh hoàn xuống trước 15 tháng tuổi có thể giảm nguy cơ, nhưng không loại trừ ung thư tinh hoàn trong tương lai.

Vấn đề sinh sản. Số lượng tinh trùng thấp, chất lượng tinh trùng kém và giảm khả năng sinh sản có nhiều khả năng xảy ra ở đàn ông có tinh hoàn ẩn.

Các biến chứng khác liên quan đến vị trí bất thường của tinh hoàn ẩn bao gồm:

Xoắn tinh hoàn. Xoắn tinh hoàn là xoắn thừng tinh, trong đó có chứa mạch máu, dây thần kinh và ống tinh từ tinh hoàn đến dương vật. Tình trạng này gây đau và chặn máu đến tinh hoàn. Nếu không được điều trị kịp thời, nó có thể dẫn đến sự mất tinh hoàn. Một tinh hoàn ẩn làm tăng nguy cơ bị xoắn tinh hoàn.

Chấn thương. Nếu tinh hoàn nằm ở bẹn, nó có thể bị hư hỏng từ áp lực xương mu.

Thoát vị bẹn. Một tinh hoàn ẩn có thể kèm theo thoát vị bẹn. Nếu lỗ giữa bụng và bẹn quá lỏng lẻo, một phần của ruột có thể đẩy vào bẹn.

Chuẩn bị cho cuộc hẹn khám bệnh

Tinh hoàn ẩn thường được phát hiện lúc mới sinh. Vì vậy, bác sĩ gia đình hoặc bác sĩ nhi sẽ tiếp tục giám sát tình trạng trong quá trình khám định kỳ.

Bởi vì cuộc khám bệnh có thể ngắn và thường có một số câu hỏi để thảo luận trong quá trình kiểm tra sức khỏe trẻ sơ sinh, do vậy bạn nên chuẩn bị trước thì tốt hơn. Viết ra một danh sách các câu hỏi để thảo luận với bác sĩ. Các câu hỏi liên quan đến một tinh hoàn ẩn có thể bao gồm:

→ Bao lâu thì tái khám?

→ Làm sao tôi có thể tự khám bìu ở nhà để theo dõi bất kỳ thay đổi trong tinh hoàn ẩn?

→ Khi nào cần gặp bác sĩ chuyên khoa?

→ Các xét nghiệm nào con trai của tôi sẽ cần?

→ Những lựa chọn điều trị mà bác sĩ đề nghị?

→ Có tài liệu quảng cáo hay tài liệu in khác mà tôi có thể mang về nhà? Những trang web có thể tham khảo?

Thời gian tốt nhất để đặt các câu hỏi là vào lúc bắt đầu cuộc hẹn, nhưng đừng ngại đặt câu hỏi bổ sung trong thời gian khám bệnh.

Bác sĩ sẽ làm gì

Bác sĩ sẽ khám bẹn của trẻ. Nếu tinh hoàn không nằm trong bìu, bác sĩ sẽ cố gắng định vị nó bằng cách ấn nhẹ vào da. Bác sĩ của bạn có thể sử dụng chất bôi trơn hoặc nước xà phòng ấm để đảm bảo sự thoải mái của bé.

Nếu bác sĩ cảm thấy tinh hoàn một nơi nào đó trong ống bẹn, bác sĩ sẽ cố gắng di chuyển nhẹ nhàng vào bìu. Nếu nó di chuyển chỉ nửa đường vào bìu, nếu di chuyển gây đau đớn hoặc khó chịu, hoặc nếu tinh hoàn ngay lập tức rút về vị trí ban đầu của nó, nó được coi là một tinh hoàn ẩn. Nếu tinh hoàn có thể di chuyển tương đối dễ dàng vào bìu và ở đó trong một thời gian, nó có thể là một tinh hoàn có tính co rút.

Nếu tinh hoàn của con trai bạn đã không xuống hoặc tìm được vào thời điểm con trai của bạn được 3 hoặc 4 tháng tuổi, bác sĩ của bạn có thể sẽ giới thiệu bạn đến một chuyên gia về rối loạn sinh dục tiết niệu trẻ em (bác sĩ niệu nhi) hoặc một bác sĩ phẫu thuật nhi để khám thêm.

Xét nghiệm và chẩn đoán

Bác sĩ có thể dễ dàng xác định rằng tinh hoàn đã không xuống bìu. Mục tiêu tiếp theo là xác định vị trí của tinh hoàn và theo dõi những thay đổi vị trí của nó. Nếu tinh hoàn ở vùng bẹn, bác sĩ có thể có thể xác định vị trí nó bằng cách sờ nắn. Nếu không sờ thấy, bác sĩ có thể giới thiệu đến bác sĩ niệu nhi để khám thêm. Một số tinh hoàn ẩn không sờ thấy được.

Nếu con trai của bạn có một tinh hoàn ẩn không sờ thấy được, bác sĩ niệu nhi có thể yêu cầu một hoặc nhiều các thủ tục sau đây:

Siêu âm. Siêu âm là một thiết bị không xâm lấn mà sử dụng sóng âm để tạo ra hình ảnh của cấu trúc bện trong cơ thể. Siêu âm cho phép bác sĩ niệu nhi xác định vị trí tinh hoàn ẩn, đặc biệt là nếu nó nằm trong bẹn.

Chụp cộng hưởng từ (MRI) có cản quang. MRI là một công nghệ có sử dụng một từ trường và sóng radio để tạo ra hình ảnh của mô mềm trong cơ thể. Chất cản quang được tiêm vào mạch máu để nhìn rõ hình ảnh hơn. Chụp cho phép bác sĩ niệu nhi xác định vị trí tinh hoàn ở bẹn hay ở bụng.

Nội soi. Thủ tục này thường được coi là lựa chọn tốt nhất cho tinh hoàn ẩn không sờ thấy. Nội soi ổ bụng sử dụng một thiết bị video nhỏ kết nối với một ống thông qua một đường rạch nhỏ ở bụng con trai bạn. Hình ảnh xuất hiện và phóng to trên màn hình. Phẫu thuật chữa tinh hoàn ẩn có thể được thực hiện trong khi nội soi.

Phẫu thuật hở. Thăm dò trực tiếp bụng thông qua một đường rạch lớn hơn có thể là cần thiết trong một số ít các trường hợp phức tạp hơn.

Các vấn đề chẩn đoán khác

Nếu con bạn có hai tinh hoàn ẩn không sờ thấy, bác sĩ có thể yêu cầu các xét nghiệm để xác định giới tính của đứa trẻ. Chẳng hạn, trường hợp "không có" tinh hoàn, dù con của bạn sinh ra là nữ, nhưng có thể có bộ phận sinh dục bên ngoài là nam. Tình trạng này được gọi là cơ quan sinh dục không rõ ràng, hoặc không rõ giới tính. Các xét nghiệm để kiểm tra giới tính bao gồm:

→ Đo hàm lượng hoóc môn trong máu và nước tiểu

→ Phân tích các gen liên quan đến giới tính của bé

→ Siêu âm để tìm các cơ quan sinh dục nữ (buồng trứng)

Phương pháp điều trị và thuốc

Mục tiêu của điều trị là di chuyển tinh hoàn xuống vị trí thích hợp của nó trong bìu. Điều trị sớm có thể giảm nguy cơ biến chứng của tinh hoàn ẩn, chẳng hạn như nguy cơ vô sinh và ung thư tinh hoàn.

Phẫu thuật

Tinh hoàn thường giải quyết bằng phẫu thuật. Bác sĩ phẫu thuật đưa tinh hoàn vào bìu và khâu nó vào vị trí này. Phẫu thuật này có vết mổ tương đối nhỏ và có thể được thực hiện với các thiết bị nội soi ổ bụng.

Thời điểm phẫu thuật sẽ phụ thuộc vào một số yếu tố, chẳng hạn như sức khỏe của con trai bạn và mức độ khó của phẫu thuật. Thông thường bác sĩ phẫu thuật sẽ khuyên bạn nên làm phẫu thuật khi con bạn được 3 đến 6 tháng tuổi và trước 15 tháng tuổi. Điều trị phẫu thuật sớm sẽ giảm nguy cơ biến chứng sau này.

Trong một số trường hợp, tinh hoàn có thể kém phát triển, mô bất thường hoặc chết. Bác sĩ phẫu thuật sẽ cắt bỏ mô tinh hoàn.

Nếu con trai bạn có thoát vị bẹn kèm theo với tinh hoàn ẩn, thoát vị được sửa chữa trong khi phẫu thuật.

Sau khi phẫu thuật, bác sĩ phẫu thuật sẽ kiểm tra các tinh hoàn để đảm bảo nó vẫn tiếp tục phát triển, chức năng tốt và ở lại tại chỗ. Kiểm tra có thể bao gồm:

→ Khám sức khỏe

→ Siêu âm bìu

→ Các xét nghiệm hàm lượng hoóc môn

Điều trị hóc-môn

Điều trị hóc-môn bao gồm việc tiêm human chorionic gonadotropin (HCG). Hóc-môn này có thể làm cho tinh hoàn di chuyển đến bìu của con trai bạn, nhưng điều trị hóc-môn thường kém hiệu quả hơn phẫu thuật. Có một số bằng chứng cho thấy điều trị nội tiết tố có thể làm dậy thì sớm (dậy thì trước tuổi).

Các phương pháp điều trị khác

Nếu con trai bạn không có một hoặc cả hai tinh hoàn - dù thiếu hoặc hư hỏng sau khi phẫu thuật - có thể xem xét cấy ghép tinh hoàn cho bìu trong thời thơ ấu hay tuổi vị thành niên. Bi chứa dịch hình dạng giống tinh sẽ được cấy ghép vào trong bìu tạo diện mạo hai tinh hoàn trong bìu.

Nếu con trai bạn không có ít nhất một tinh hoàn khỏe mạnh, bác sĩ sẽ giới thiệu đến một chuyên gia nội tiết (hóc-môn) để thảo luận về các phương pháp điều trị hóc-môn trong tương lai cần thiết cho dậy thì và trưởng thành thể chất.

Cách sống và biện pháp khắc phục tại nhà

Ngay cả sau khi phẫu thuật chỉnh hình, điều quan trọng là kiểm tra tình trạng của tinh hoàn để đảm bảo phát triển bình thường. Bạn có thể giúp con trai bạn bằng cách nhận thức của sự phát triển của cơ thể của mình và nói chuyện với con về điều đó.

Kiểm tra vị trí của tinh hoàn thường xuyên trong quá trình thay tã hoặc khi tắm.

Khi con sắp đến tuổi dậy thì và bạn nói về những thay đổi cơ thể, giải thích để con có thể tự kiểm tra tinh hoàn của mình. Tự kiểm tra tinh hoàn là một kỹ năng quan trọng để phát hiện sớm các khối u tiềm ẩn.

Đối phó và hỗ trợ

Nếu con trai bạn không có một hoặc cả hai tinh hoàn, con bạn có thể nhạy cảm về diện mạo của mình. Con bạn có thể lo lắng vì khác bạn bè, đặc biệt là nếu con bạn cởi quần áo trước mặt những bạn khác trong lớp thể dục. Các điều sau đây có thể giúp con bạn đối phó:

→ Dạy cho con trai bạn những từ thích hợp để sử dụng khi nói về bìu và tinh hoàn.

→ Giải thích rằng có thường là hai tinh hoàn trong bìu. Nhưng nếu con thiếu một hoặc cả hai, điều đó có nghĩa là con vẫn là một bé trai khỏe mạnh.

→ Nhắc nhở con là không phải là bệnh hay nguy cơ bệnh tật.

→ Nói chuyện với con về việc cấy ghép một là một lựa chọn tốt cho con.

→ Trợ giúp con xử trí phản ứng nếu con bị trêu chọc hoặc hỏi han về bệnh tật.

→ Mua quần soóc hoặc quần bơi làm giảm sự chú ý khi thay quần áo và chơi thể thao ở trường.

→ Nhận biết các dấu hiệu lo lắng hay bối rối, chẳng hạn không chơi các môn thể thao mà con bạn thường chơi.

Nguồn: www.mayoclinic.com