Tuyến tiền liệt

Tuyến tiền liệt là một tuyến thuộc hệ sinh sản. Chức năng chính là sản xuất dinh dưỡng và dịch cho tinh dịch dùng vận chuyển tinh trùng. Vị trí nằm trước trực tràng và bên dưới bàng quang.

Ung thư tuyến tiền liệt

Ung thư tuyến tiền liệt là khối u ác tính trong tuyến tiền liệt và có thể lan ra ngoài tuyến tiền liệt tới các bộ phận khác trong cơ thể.

Bệnh tiến triển chậm và mức độ nhẹ ở nam giới cao tuổi thì không cần điều trị. Tuy nhiên, bệnh ở mức độ nặng thì phải phát hiện sớm để điều trị có hiệu quả. Tiên lượng ung thư tiền liệt tuyến giai đoạn cuối rất thấp, dù điều trị tích cực. Trường hợp này không thể điều trị khỏi bệnh.

Nguyên nhân gây ung thư tuyến tiền liệt

Các nghiên cứu đã không xác định chính xác nguyên nhân gây ra bệnh ung thư tuyến tiền liệt. Tuy nhiên đã xác định một số yếu tố nguy cơ bao gồm môi trường, di truyền và tiền sử gia đình.

Ai có nguy cơ

Hầu hết nam giới được chẩn đoán là ung thư tuyến tiền liệt ở tuổi 50 hoặc lớn hơn, và nguy cơ tăng theo tuổi.

Đàn ông có tiền sử gia đình có bệnh ung thư tuyến tiền liệt có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.

Ung thư tuyến tiền liệt phổ biến trong những người có chế độ ăn nhiều mỡ. Ít gặp ở những người có chế độ ăn nhiều đậu nành như đậu hũ, sữa đậu nành.

Các triệu chứng của bệnh ung thư tuyến tiền liệt

Trong gian đoạn đầu, khi ung thư tuyến tiền liệt chỉ là một khối u nhỏ và có thể điều trị, thì thường không có triệu chứng. Khi khối u phát triển lớn hơn, có thể có các triệu chứng sau:

• Đi tiểu nhiều (đặc biệt là vào ban đêm)
• Dòng nước tiểu yếu
• Không đi tiểu được
• Đi tiểu ngắt quãng (ngưng rồi tiếp tục tiểu)
• Cảm giác đau và nóng khi đi tiểu
• Có máu trong nước tiểu
• Đau xương
• Giảm cân
• Ăn mất ngon

Phát hiện sớm là rất quan trọng

Do không có triệu chứng đặc hiệu trong ung thư tuyến tiền liệt vì vậy bạn nên tham khảo ý kiến bác sỹ nếu nghi ngờ ung thư tuyến tiền liệt. Điều này để loại trừ các nguyên nhân khác như: nhiễm trùng đường tiết niệu, tăng sản tuyến tiền liệt lành tính (phì đại tuyến tiền liệt) và sỏi đường tiết niệu, cũng có những triệu chứng tương tự.

Nên tiến hành tầm soát ung thư tuyến tiền liệt trên đàn ông trong nhóm nguy cơ cao. Theo hướng dẫn của Hội ung thư Hoa Kỳ, đàn ông trên 50 tuổi nên thăm khám trực tràng (Digital Rectal Examination – DRE) và xét nghiệm thử kháng nguyên tuyến tiền liệt (Prostate-specific Antigen – PSA) hàng năm.

Chẩn đoán ung thư tuyến tiền liệt

Để chẩn đoán xác định có bị ung thư tuyến tiền liệt thì phải tiến hành một loạt các xét nghiệm. Bác sỹ có thể cho tiến hành một trong các xét nghiệm sau:

Thăm khám trực tràng (Digital Rectal Examination – DRE)

Đây là bước đầu tiên để chẩn đoán ung thư tuyến tiền liệt. Dùng tay có đeo găng khám trực tràng, bác sỹ có thể thấy khối u cứng hoặc sự phát triển của tuyến tiền liệt. Thăm khám trực tràng nên tiến hành trong khám sức khỏe định kỳ hàng năm đối với nam giới trên 50 tuổi.

Thử kháng nguyên tuyến tiền liệt (Prostate-specific Antigen – PSA)

Kháng nguyên tuyến tiền liệt là chất được cả tế bào tuyến tiền liệt bình thường và ác tính sản xuất ra. Sự hiện diện nồng độ PSA cao trong máu là xét nghiệm giúp chẩn đoán ung thư tuyến tiền liệt. Tuy nhiên, một số bệnh nhân phì đại tuyến tiền liệt lành tính hoặc viêm tuyến tiền liệt cũng có thể có PSA cao.

Nếu trên lâm sàng nghi ngờ ung thư tuyến tiền liệt thì nên tiến hành sinh thiết.

Siêu âm xuyên trực tràng định hướng (Transrectal Ultrasound Guidance – TRUS)

TRUS là dùng sóng siêu âm để vẽ hình tuyến tiền liệt. Dùng để phát hiện sự phát triển bất thường của tuyến tiền liệt và định hướng sinh thiết tới vùng bất thường. Phương pháp này có thể gây ít nhiều bất tiện.

Sinh thiết

Sinh thiết là sự lấy đi một mẫu mô làm căn cứ để xác định những biến đổi do ung thư. Đây là cách duy nhất để chẩn đoán xác định ung thư tuyến tiền liệt. Nếu sinh thiết dương tính, cần chụp xương và chụp khung chậu để xác định mức độ lan rộng của ung thư.

Các giai đoạn ung thư tuyến tiền liệt

Giai đoạn 1: Ung thư giai đoạn sớm

U không phát hiện được qua khám sức khỏe định kỳ và thường được phát hiện qua phẫu thuật bệnh tuyến tiền liệt khác hoặc qua sinh thiết khi có nồng độ PSA cao.

Giai đoạn 2: Có thể thấy khối u qua thăm khám trực tràng nhưng khối u chưa lan ra các tổ chức xung quanh tuyến tiền liệt.

Giai đoạn 3: Khối u đã lan ra các tổ chức xung quanh tuyến tiền liệt nhưng chưa lan tới các cơ quan khác.

Giai đoạn 4: Giai đoạn cuối

Ung thư đã lan tới các hạch bạch huyết vùng chậu hoặc tới các bộ phận khác của cơ thể, thường lan tới xương.

Bệnh nhân ở giai đoạn cuối có thể đau và có nguy cơ gãy xương do di căn xương. Trong trường hợp này, cần: Điều trị đau hiệu quả Các biện pháp ổn định gãy xương, chẳng hạn phẫu thuật Chăm sóc điều trị triệu chứng Nhập viện

Lựa chọn phác đồ điều trị

Có nhiều sự lựa chọn trong điều trị ung thư tuyến tiền liệt. Hãy gặp bác sỹ để được tư vấn phương pháp điều trị tốt nhất đối với tình trạng của bạn.

Theo dõi – Đề phòng

Không phải tất cả bệnh nhân đã chẩn đoán ung thư tuyến tiền liệt cần phải điều trị ngay lập tức. Một số tế bào ung thư tăng trưởng chậm và có thể mất 10 năm hay nhiều hơn để gây hậu quả hay lây lan. Bác sĩ sẽ theo dõi chặt chẽ tiến triển và thăm khám thường xuyên để kiểm tra sự phát triển của ung thư.

Phẫu thuật – Cắt bỏ tiệt căn tuyến tiền liệt

Nên tiến hành phẫu thuật dưới gây mê toàn thân nếu khối u nằm trong tuyến tiền liệt. Phẫu thuật cắt bỏ hoàn toàn tuyến tiền liệt và thường lấy cả các hạch bạch huyết vùng chậu. Phương pháp này được tiến hành để điều trị ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn sớm. Nếu ung thư chỉ ở tại chỗ thì khả năng hồi phục rất cao sau khi cắt bỏ tuyến tiền liệt.

Phẫu thuật điều trị ung thư tuyến tiền liệt làm tăng mối quan tâm về khả năng duy trì hoạt động tình dục. Đối với một số nam giới, tác dụng phụ bao gồm bất lực, tiểu không tự chủ, có thể tạm thời nhưng cũng có thể kéo dài dai dẳng đối với một số người khác.

Đọc thêm:

Phẫu thuật điều trị ung thư tuyến tiền liệt

® Ghi rõ nguồn "dulichchuabenh.vn" khi phát hành lại thông tin từ website này dưới mọi hình thức.