Loading

Viêm dạ dày ruột ở trẻ em

GASTROENTERITIS IN CHILDREN

Viêm dạ dày ruột là gì?

Viêm dạ dày ruột (thường được gọi là ‘gastro’) là một tình trạng viêm ruột thường gặp, có thể gây tiêu chảy (phân lỏng), nôn ói, hoặc cả hai. Viêm dạ dày ruột thường dịu đi mà không cần đến điều trị. Nôn ói có thể kéo dài một hoặc hai ngày. Tiêu chảy thường kéo dài từ hai tới ba ngày, nhưng cũng có thể kéo dài tới mười ngày.

Viêm dạ dày ruột có thể gây mất nước. Các em bé dưới sáu tháng tuổi có nguy cơ cao nhất.

Nguyên nhân thường gặp nhất gây viêm dạ dày ruột là virút, có chiều hướng lây lan rất dễ dàng và các thuốc kháng sinh không giúp được. Vi khuẩn và ngộ độc thực phẩm là các nguyên nhân ít gặp hơn, gây viêm dạ dày ruột.

Các triệu chứng của viên dạ dày ruột?

Viên dạ dày ruột thường bắt đầu bằng hiện tượng nôn ói và rồi tiếp sau đó là tiêu chảy. Đi cầu thường xuyên, lỏng và nhiều nước. Con quý vị có thể khóc vì đói, khát nước, sốt hay đau. Các em có thể muốn ngủ nhiều hơn. Một số trẻ bị đau quặn bụng.

Điều trị

Viêm dạ dày ruột thường là nhẹ và cách điều trị sẽ tùy thuộc vào loại viêm dạ dày ruột. Hầu hết các em hồi phục bằng việc điều trị đơn giản tại nhà.

Cho con quý vị thường xuyên uống lượng nhỏ (mỗi lần nhấm nháp vài lần) ‘các loại chất lỏng trong’ như nước hay lemonade không có gaz (xem dưới đây) (cứ mười -15 phút một ngụm). Các chất lỏng sẽ không chấm dứt được tình trạng nôn ói và tiêu chảy nhưng sẽ làm con quý vị không trở nên bị mất nước. Điều quan trọng là cho trẻ dùng các chất lỏng, ngay cả khi tình trạng tiêu chảy trở nên nặng hơn.

Hãy đảm bảo là con quý vị nghỉ ngơi nhiều.

Không cho con quý vị dùng các thuốc để chấm dứt tình trạng nôn ói hay tiêu chảy. Các thuốc này sẽ không có tác dụng và có thể là có hại.

‘Các chất lỏng trong’ là gì?

Nước hoa quả không được làm ngọt, được pha loãng (một ly nước hoa quả, bốn ly nước).

Lemonade không có gaz (một ly lemonade với bốn ly nước).

Cordial được pha loãng bằng cách thêm tám ly nước với nửa ly cordial.

Các dung dịch như Gastrolyte, Pedialyte hay Repalyte bù nước, đường và các chất muối của cơ thể bị mất do nôn ói và tiêu chảy. Các que đá Hydralyte là một loại thay thế. Quý vị có thể mua các đồ này tại nhà thuốc hoặc siêu thị. Hãy tuân theo các hướng dẫn trên bao bì.

Tránh cho dùng các loại đồ uống có gaz hay nước hoa quả nguyên về độ đậm đặc vì các loại đồ uống này có thể làm tiêu chảy bị nặng hơn.

Nếu tôi đang cho con bú thì sao?

Đừng bỏ cho trẻ bú. Cho em bé của quý vị bú lượng ít hơn nhưng thường xuyên hơn và cho dùng Gastrolyte hay Hydralyte, hoặc nước được đun sôi, để nguội giữa các lần cho bú nếu em bé của quý vị là dưới chín tháng tuổi.

Nếu em bé của tôi được cho bú sữa bình thì sao?

Cho con quý vị dùng Gastrolyte hay Hydralyte hoặc các chất lỏng trong trong 12–24 giờ đầu sau khi có các triệu chứng. Sử dụng nước được đun sôi, để nguội để pha loãng các loại đồ uống cho các em bé dưới chín tháng tuổi.

Nếu không còn nôn ói hay tiêu chảy sau 12 giờ đồng hồ, hãy cho dùng sữa công thức nguyên về độ đậm đặc, ở các lượng nhỏ, thường xuyên. Sữa công thức ở mức độ đậm đặc là một nửa, là không hữu ích, và có thể là có hại.

Trẻ em có thể ăn các đồ ăn thông thường của chúng

Nếu con quý vị lúc nào cũng đói, hãy cho ăn chúng đồ ăn mà chúng vẫn thường ăn hay thứ gì đó mà chúng cảm thấy muốn ăn. Tránh các đồ ăn nhiều chất béo hay gia vị. Đôi khi các đồ ăn nhạt như chuối, cơm, bánh mỳ nướng hay bánh quy khô là các đồ con quý vị chịu được tốt hơn. Đừng ép con quý vị ăn nếu các em đang nôn ói thường xuyên hoặc đang cảm thấy không khỏe. Các em sẽ bắt đầu ăn khi các em cảm thấy đỡ hơn.

Con quý vị nên dùng các chất lỏng và chế độ ăn bình thường trở lại sau từ 48-72 giờ đồng hồ, ngay cả khi tiêu chảy vẫn tiếp tục. Việc này sẽ làm con quý vị đỡ nhanh hơn.

Ngăn không để viêm dạ dày ruột lây lan

Hãy đảm bảo là quý vị và gia đình quý vị rửa tay thật kỹ bằng nước xà bông ấm sau khi thay tã lót, lau chùi bãi nôn, sử dụng toilet và trước khi ăn.

Lau chùi các đồ mà có thể được các trẻ dùng chung, như sách và đồ chơi.

Giữ con quý vị cách xa các trẻ em khác trong khi con quý vị đang không khỏe. Không gửi con quý vị tới trường học, mẫu giáo, nơi giữ trẻ hay nhà trẻ cho tới 24 giờ đồng hồ sau lần nôn ói và tiêu chảy cuối cùng.

Đừng cho con quý vị chung đồ uống hay đồ ăn hay dùng chung đồ dao thìa nĩa.

Theo dõi tiếp

Con quý vị có thể bị mất nước và cần được bác sĩ địa phương của quý vị khám kiểm tra nếu các em có một hoặc hơn một trong các triệu chứng sau:

→ hai mắt bị trũng xuống

→ ngủ li bì (tình trạng buồn ngủ)

→ mồm khô và lưỡi khô

→ hai bàn tay và hai bàn chân lạnh

→ da loang lổ/lốm đốm/có vết hoặc xanh xao

→ đi tiểu ít hoặc không có nước tiểu (tã lót khô hoặc dưới bốn tã ướt một ngày)

→ không uống hay vẫn bị nôn ói, tiêu chảy thường xuyên hoặc bị cả hai thường xuyên

Tìm sự giúp đỡ

Trong trường hợp khẩn cấp về mặt y khoa hãy tới khoa cấp cứu của bệnh viện gần nhất hoặc gọi cứu thương. Hãy gặp bác sĩ hoặc chuyên viên chăm sóc y tế địa phương của quý vị ngay khi có thể nếu quý vị bị viêm dạ dày ruột và:

→ có bất kỳ dấu hiệu nào của tình trạng mất nước

→ là dưới sáu tháng tuổi

→ bị đau bụng đang trở nên nặng hơn

→ có máu hay chất nhày trong dịch tiêu chảy

→ bị đi ỉa (tiêu chảy) hơn tám đến mười lần trong một ngày, hoặc tiêu chảy kéo dài mười ngày hoặc hơn

→ đang làm quý vị lo lắng về bất kỳ lý do nào khác

Nguồn: Sở y tế tiểu bang Victoria, Autralia (www.health.vic.gov.au)